Amsterdamscy Provosi uchodzą za europejskich protoplastów hippisów, zainspirowali także powstanie innych ruchów kontrkulturowych – Diggersów oraz Czarnych Masek, a pośrednio bitników i punków. Znaczna większość postulatów i koncepcji wyrażanych ponad 40 tal temu przez ruch Provo jest wciąż aktualna i żywa, choćby we współczesnych ideach hard core czy sXe. Chociaż po włączeniu telewizora zdawać by się mogło, że następujące po sobie fale kontrkultury niczego nie zmieniają, a konsumpcjonizm i korupcyjne związki kapitału z władzą kwitną warto wiedzieć, że wiele amsterdamskich i późniejszych postulatów zostało z czasem zrealizowanych zmieniając na trwałe warunki życia ludzi na całym świecie.

PROVOTARIAT

Ruch kontrkulturowy będący mieszanką idei anarchizmu, nowej lewicy Herberta Marcusego i koncepcji artystycznej dadaistów. Wymyślony w 65 r. w Amsterdamie  przez Roela Van Duyna, studenta filozofii pragnącego manifestować swój negatywnych stosunek do stanu kultury, nauki i społeczeństwa. Początkowo o niewielkim zasięgu nabiera rozmachu za sprawą słynnego happenera, aktywisty i poety Roberta Jaspera Grootvelda, organizującego w centrum miasta spektakularne akcje ośmieszające i upokarzające konsumpcjonizm oraz fikcję, banał i zniewalającą rolę reklam.

KONCEPCJA MAŁYCH SZPILEK

Celem Provosów było budzenie ludzi z letargu samozadowolenia i alienacji wywołanych przez umacniający się właśnie konsumpcjonizm. Rozbudzanie krytycznego myślenia w stosunku do zastanych, skostniałych norm społecznych i etycznych oraz działań władz powiązanych z koncernami przemysłowymi. Metodą owego pobudzania miała być nie masowa rewolucja, a pokojowe happeningi, akcje uliczne, teatry, wydawnictwa i prowokacje stanowiące "wtykanie szpilek w czułe miejsca systemu". Dzięki rozmachowi i niezwykłej barwności silnie oddziaływały na odbiorców pobudzając ich do refleksji. W zinie „Provo”, ukazuje się manifest Provosów. Odrzuca on - inaczej niż ruch rewolucyjny komunistów, czy starania socjaldemokratów - możliwość aktywizacji i włączenia do działań szerokich mas społecznych uznając je za bierne, uzależnione i całkowicie uległe wartościom konsumpcyjnym. Odrzuca również możliwość fuzji z jakąkolwiek „oficjalną” organizacją polityczną czy społeczną. Tym samym Provosi przyjmują rolę nie organizatorów i przywódców nowego ładu, a kontestatorów ładu zastanego.

WCIELAJĄC W ŻYCIE BIAŁE PLANY

Mimo wyrażonej w manifeście postawy kontestacji Provosi formułowali także konkretne postulaty o charakterze reformatorskim. Przyjęły one postać tak zwanych Białych Planów. W ich ramach aktywiści domagali się:

• zamknięcia centrum Amsterdamu dla samochodów;
• wprowadzenia wysokich kar dla fabryk zatruwających powietrze;
• powołania centrów zdrowia dla kobiet służących im poradami na temat antykoncepcji;
• ingerencji państwa w spekulacyjny rynek nieruchomości;
• zalegalizowania squattingu, samowolnego zajmowania pustostanów.

Van Duyn postulatom wyrażonym w Białych Planach nadawał formę akcji ulicznych i  happeningów. Najsłynniejsza z nich to „białe rowery” - ufundowanie mieszkańcom Amsterdamu 15 tysięcy darmowych rowerów przeznaczonych do bezpłatnego, wspólnego użytkowania. Przedsięwzięcie to było wyrazem postulatu uwalniania miasta od spalin i po dzień dzisiejszy uczyniło rower jednym z symboli kontestacji i dążeń wolnościowych. Koncepcja białych rowerów, w nieco zmodyfikowanej formie przetrwała w Amsterdamie do dziś (!)